HALLUKS RIJITUS


Halluks Rijitus

Ayak birinci parmak tarak kemiği başı ile başparmağın eklemleşme  bölgesinde görülen şiddetli ağrı ve hareket kısıtlı ile giden ayak baş parmak ekleminin kireçlenme hastalığıdır.

Neden oluşur?

Genellikle ileri derecede düztabanlığı olan kişilerde ayak tabanında basış bozukluğu ve dengesizliğinden kaynaklı olarak baş parmak eklemine aşırı yüklenme görüldüğü için bu kişilerde daha sık olarak görülür. Bununla birlikte parmak ucunda çalışan, yere ayak parmağını zorlayarak çömelme pozisyonunda çalışan kişilerde aşırı yüklenmeye bağlı olarak eklem harabiyeti sonucunda görülebilir. Bir diğer neden de travmalar yani; ayak başparmak eklemine olan darbeler sonrası kıkırdağın harap olması ve ardından kireçlenme gelişmesi şeklinde de ortaya çıkabilir. Yine romatoid artrit (iltihaplı eklem romatizması) ve gut hastalarında görülebilir. Özellikle de hastalarda gut mutlaka sorgulanmalıdır.

Hastalığın bulguları nelerdir?

Bu ayak başparmak eklemine özel bir kireçlenme hastalığı olup diğer eklem kireçlenmeleri ile hemen hemen aynı şikayetler görülür. Yani ağrı ve hareket kısıtlılığı ilk görülen şikayetlerdir. Zamanla hastalık ilerledikçe ve eklem kıkırdağındaki harabiyet, kireçlenme arttıkça ağrı istirahatte ve gece de olmaya başlar.

Yine soğuk havalarda ve nemli havalarda ağrı sızı daha fazla hissedilir. Bir diğer sıkıntı da kireçlenme  nedeniyle ayak baş parmak eklemi üzerinde gelişen kemik çıkıntılar nedeniyle ayakkabı vurmaları görülür ve yürürken şiddetli ağrı oluşur. Ağrı hem kireçlenmenin neden olduğu biyolojik bir ağrıdır aynı zamanda da çıkıntı nedeniyle ayakkabının vurmasına bağlı mekanik ağrılar da eklenince hastanın hayatını çok olumsuz etkileyen bir hal alır. Son olarak da hasta ekleme yük vermeden yürüyebilmek için  yürüme şeklini değiştirir ve dışa basarak aksar şekilde yürümeye başlar.

Tanısı nasıl konulur?

Hastalığın tanısı kolaydır. Fizik muayene ve çekilen röntgenlerde eklemde kireçlenme hareket kısıtlılığı ve kireçlenmeye bağlı kemik çıkıntılar rahatlıkla saptanıp net olarak teşhis konur.

Erken dönem tedavi nasıldır?

Özellikle eklemde yangı ve şişlik görüldüğü durumlarda lokal soğuk uygulamalar ve anti-enflamatuvar denen ağrı kesici ilaçlar, istirahat verilir. Yine yumuşak tabanlı tarak kemiklerini sıkmayacak ayak parmaklarına vurma yapmayacak rahat ayakkabıların giymesi ile baskı azaltılıp hasta rahatlatılır. Hastaların şiddetli ağrıları var ve hiçbir şekilde geçmiyorsa, özellikle de gece ağrılar oluşmaya başladıysa , yürüme bozulmaya başladı ise cerrahi tedavi önerilir.

Cerrahi tedavide neler yapılır?

Çeliektomi Ameliyatı : Bu işlem özellikle erken orta evre hastalarda ve genç aktif hastalarda yapılan sadece eklem kenarlarında bası ve ağrı yapan kemik çıkıntılarının alınması ve  çürümüş kıkırdak kısmının bir miktarının temizlenmesi şeklinde olan bir ameliyattır.  Hastalığın aşırı derecede ilerlemediği kişilerde ciddi rahatlık sağlar. İşlem sonrası iyileşmeyi takiben ciddi bir hareket kısıtlılığı bırakmaz.

Ancak hastalığın ilerlemesi görülebilir.  O zaman da hastanın yaşı da müsait olduğunda ve aktivite düzeyi düştüğünde eklem dondurma ameliyatı planlanır.

Artrodez (eklem dondurma) Ameliyatı:  İlerlemiş vakalarda uygulanan bir cerrahi yöntemdir. Bu yöntemde her iki başparmak eklem yüzü kıkırdakları temizlenir, kemik açığa çıkarılır ve başparmak hareket ettiren iki eklem birbirine kaynatılıp sabitlenmesi prensibine dayanır. Bu yöntemden sonra eklem hareketleri ortadan kalkar. Zaten ileri derece olan vakalarda eklem hareketleri tamamen sınırlanmıştır bu yöntemle hareket ortadan kaldırılır ve bununla birlikte ağrı da kalmaz. Bu hastalıkta uygulanan etkin tedavi yöntemlerinden en önemlisidir.

Bazı hastalar eklemin doldurulup hareketinin tamamen kısıtlanması düşüncesi korkutsa da bu işlemden sonra hastalar günlük hayatlarında hiçbir problem yaşamadan rahat rahat devam ederler ve ağrıyı ortadan kaldırmada en etkili ameliyattır.

Bu ameliyat sonrası tekrarlama görünmez. Sadece hastalar ayak birinci parmak hareketlerinin aşırı zorlandığınız parmak ucu sıçrama gibi aşırı zorlayıcı sporlar da zorlanabilirler onun dışında günlük hayatta herhangi bir sorun yaşamazlar. Ameliyat sonrası iyileşme iki kemiği birbirine kaynamasını beklendiği için ortalama sekiz hafta kadar sürer. Bunun uzun bir dönemi alçı ya da sabitleme botu içinde geçer.

Başparmak Eklem Protezi Ameliyatı: Bu yöntemde ekleme protez denilen mini metal yüzeyler yerleştirilir. Başarılı olarak uygulansa da uzun dönem sonuçları hakkında elimizde yeterli bilgi yoktur. Komplikasyon oranları da artrodez denen eklem dondurma ameliyatına göre daha fazladır.

facebook'da paylaşın

Leave a comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir